Câu chuyện tháng 5/2023

You can read the post in English here. 

Xin chào,

Bữa nay mới ngồi xuống viết được một bài hoàn chỉnh cho câu hỏi của một người bạn cách đây vài tháng. Bạn hỏi mình là bạn nên làm gì với số tiền $30,000 trong tài khoản tiết kiệm của bạn. Một người bạn khác cũng hỏi là bạn đi làm bán thời gian thì số tiền dư ra mỗi tháng nên làm gì với nó. Mình đã trả lời bạn bè qua tin nhắn, nhưng căn nguyên của câu trả lời sẽ được viết đầy đủ ở bài này.

Nhiều người Mỹ đã biết đến Tháp Maslow về nhu cầu của con người từ lúc họ học trung học. Còn mình thì biết Tháp Maslow lúc học về tài chính.

Con người lớn lên, học hành rồi đi làm. Vì sao? Lúc còn tuổi thiếu niên, mình đã tự hỏi nhiều như thế. Ai cũng phải làm việc, lao động. Từ thời tiền sử, con người lao động để có thức ăn, nước uống, chỗ nghỉ ngơi và sưởi ấm. Sau đó thì chúng ta tìm một nơi ổn định để xây dựng gia đình trong một thời gian dài, có khi kéo dài nhiều thế hệ. 

Trong thời hiện đại, chúng ta vẫn làm việc để có tiền mua thức ăn, nước uống giúp chúng ta no bụng. Chúng ta cũng cần tiền cho mái nhà trên đầu, có thể là tiền thuê nhà hay tiền trả nợ vay ngân hàng mỗi tháng. Đây là những nhu cầu sinh lý thiết yếu của con người, là nền tảng của tháp Maslow.

Ngày nay, nhu cầu ăn no mặc ấm nhìn có vẻ không cấp thiết. Thế nhưng ngay tại nước Mỹ, vẫn có rất nhiều người phải vật lộn kiếm sống để có thức ăn vào bụng và mái nhà trên đầu. 

42 triệu người Mỹ - tức 12.6% dân số nước Mỹ đang dựa vào chương trình SNAP (Supplemental Nutrition Assistance Program) - hay còn gọi là chương trình tem phiếu (Food Stamp Program) để có thức ăn mỗi ngày. Chưa kể các chương trình khác như Food Bank cũng hỗ trợ thức ăn đến các gia đình thiếu thốn thức ăn.

Cũng có hàng triệu người Mỹ đang chịu cảnh không nhà, ngắn hạn hay dài hạn. Và 9.3 triệu người Mỹ cũng nhận sự giúp đỡ của Chính phủ thông qua chương trình Housing để được hỗ trợ khi thuê nhà. 

Tình trạng vô gia cư

Có thể bạn cũng có quen biết một vài người đang nhận sự hỗ trợ từ 1 hoặc 2 chương trình kể trên. Trong một nhóm Facebook mình tham gia, một admin đã kể về kinh nghiệm của anh khi bị sa thải và không có tiền trả tiền thuê nhà. Đó cũng là thực tại của nước Mỹ, bạn có thể mất việc bất kỳ lúc nào và có thể không còn tiền cho các như cầu cơ bản của mình. 

Ý tưởng của Maslow là bạn phải đáp ứng được nhu cầu cơ bản nhất của con người trước khi bạn vươn tới đạt được các nhu cầu khác. Tục ngữ Việt Nam cũng có câu, "Có thực mới vực được đạo." 

Như vậy, nếu như bạn có dư một chút tiền và chưa biết làm gì thì hãy nhìn Tháp Maslow để quyết định.

Tiền trong tài khoản của chúng ta đã đủ cho nhu cầu cơ bản trong một tháng chưa? Tài khoản checking của bạn đã có đủ tiền thức ăn, nước uống, tiền đi lại, tiền chăm sóc sức khỏe, tiền thuê nhà, v.v... trong một tháng chưa?

Khi các nhu cầu đó đã được đáp ứng thì chúng ta lại hỏi xem chúng ta đã tích trữ cho tháng thứ 2 chưa? Nếu tháng thứ 2 chúng ta không có thu nhập thì sao? Đây là lúc số tiền dư ra sau khi trừ đi các chi phí cần thiết được bỏ vào một quỹ gọi là quỹ khẩn cấp- Emergency Fund. Và lời khuyên là bạn nên tích cóp cho quỹ này cho tới khi đủ chi phí cho nhu cầu thiết yếu ít nhất là 6 tháng cho đến một năm. 

Source

Ví dụ như nếu tổng các chi phí thiết yếu là $3,000 mỗi tháng thì bạn sẽ cần khoảng $18,000 đến $36,000 cho Quỹ khẩn cấp.

Quỹ này sẽ được dùng để chi trả cho các nhu cầu thiết yếu nếu như bạn bị sa thải, bệnh hoặc bị thương trong vài tháng. Hãy cất Quỹ dự phòng tách biệt với tài khoản Checking để không bị xài lẫn vào.

Tạo ra quỹ Khẩn cấp sẽ giúp bạn có một cái đệm tài chính, giúp bạn không bị nợ nần khi gặp các sự việc không mong muốn.

Xin chúc mừng nếu bạn đã có Quỹ khẩn cấp!

Sau đó bạn có thể di chuyển đến cấp độ 2: An toàn và bảo đảm. Ở cấp độ này, thường là bạn đã có thêm thu nhập, có thể do được thăng tiến, đổi việc với thu nhập tốt hơn, làm thêm việc hoặc xóa được một chi phí nào đó không cần thiết.

Ở giai đoạn này, bạn cần tăng cường bảo vệ các nhu cầu thiết yếu cho thời gian dài hơn, mức độ nghiêm trọng hơn. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu người tạo thu nhập chính mất đi? Do đó bạn cần bảo hiểm nhân thọ cho người tạo ra thu nhập. Người ở nhà chăm sóc con cái cũng cần bảo hiểm nhân thọ. Bảo hiểm nhân thọ có kỳ hạn là vừa túi tiền khi bạn còn trẻ và khỏe mạnh.

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu người tạo thu nhập chính bị bệnh hoặc bị thương lâu hơn 1 năm? Ở thời điểm này, quỹ Khẩn cấp của bạn có thể đã hết sạch tiền, có khi bạn còn mắc nợ vì phải chi trả thêm chi phí chữa trị. 

Nếu như công ty nơi bạn làm việc có mua phúc lợi bảo hiểm thu nhập khi thương tật ngắn hạn thì bạn được chi trả trong 6 tháng, bảo hiểm thu nhập khi thương tật dài hạn thì bạn được chi trả tối đa 2 năm. Nếu công ty không có phúc lợi này thì bạn làm sao? Phúc lợi được chi trả này sẽ phải khai thuế thu nhập. 

Một hợp đồng bảo hiểm thu nhập khi thương tật do bạn tự mua với số tiền sau thuế có thể giúp bạn bảo đảm các nhu cầu thiết yếu đến 5 năm hoặc 65 tuổi, tùy theo bạn thiết kế. Do đó, bạn sẽ đỡ lo lắng hơn mà tập trung vào trị liệu để hồi phục nhanh hơn. Bảo hiểm thu nhập khi bị thương tật thường mắc hơn bảo hiểm nhân thọ do đó bạn có thể đợi đến khi số tiền dư dả nhiều hơn. Nên nhớ rằng khả năng tạo ra thu nhập chính là tài sản mà bạn cần bảo vệ nhất.

Khi bạn đã bảo vệ được các nhu cầu thiết yếu trong hiện tại và tương lai gần, bạn có thể nghĩ đến các mục tiêu xa hơn như về hưu. Nếu như bạn muốn có một giai đoạn hưu trí thư thả thì bạn nên tiết kiệm cho về hưu càng sớm càng tốt. Bạn có thể tiết kiệm tiền về hưu trong quỹ về hưu được công ty hỗ trợ như 401(k) hoặc quỹ về hưu cá nhân IRA hoặc Roth IRA. Nếu bạn có 30 năm làm việc thì số tiền của bạn cũng cần 30 năm để tăng trưởng dựa vào sức mạnh của lãi suất kép.

Sau khi các nhu cầu thiết yếu trong hiện tại được thỏa mãn, chúng ta thường nghĩ tới các nhu cầu tâm lý cao hơn. Chúng ta cần được cảm giác thuộc về, cần được tôn trọng, cần được yêu thương. Số tiền dư dả có thể được bạn dùng để đầu tư vào các mối quan hệ hoặc những thứ làm bạn cảm thấy mình được tôn trọng.

Tuy nhiên, có nhiều ý kiến trái chiều về Tháp Maslow. Họ cho rằng các nhu cầu không theo thứ tự như Maslow đề nghị. 

Có người dù nhu cầu thiết yếu chưa được lấp đầy thì họ vẫn chú trọng vào việc làm cho mình được tôn trọng. Có người mặc dù tài chính chưa ổn định nhưng vẫn thích mua sắm và mang nợ thẻ tín dụng. 

Tương tự, có người dù còn thiếu thốn nhưng vẫn đóng góp công sức hoặc tiền bạc vào các chương trình từ thiện chứ không phải đợi hoàn thành hết các nhu cầu thiết yếu thì mới đóng góp. 

Những biểu hiện này bạn có thể gặp ở xung quanh, và nó khẳng định các phê bình về Tháp Maslow hoàn toàn có lý.

Thế nhưng bạn có thể dùng tháp Maslow để cân nhắc là mình nên cất tiền vào đâu trước.

Amy Fontinelle có viết trên blog của Mass Mutual về Kim tự tháp tài chính này và tách nhỏ các số tiền mà bạn cần tiết kiệm. Đây có thể không phải là một quyển cẩm nang nhưng khi bạn không thấy rõ bức tranh tài chính của mình thì Kim tự tháp tài chính có thể giúp bạn quyết định.

Kim tự tháp tài chính

Bên cạnh đó, lý thuyết của Maslow cũng giúp bạn lên kế hoạch về hưu tốt hơn.

Trong quyển sách Retirement Income Redesigned, hai tác giả Harold Evensky và Deena B Katz đã chỉ ra mối liên hệ gần gũi giữa trật tự của các nhu cầu và việc lên kế hoạch về hưu. Phía dưới là hình minh họa trong quyển sách giúp bạn phân chia các số tiền theo nhu cầu.

Hai tác giả chia ra thành 5 loại tiền, và cũng theo trật tự của nhu cầu.

Tiền để sống sót (Survival Money) - các chi phí cho thức ăn, nước uống, tiền thuê nhà/tiền vay mua nhà, bảo hiểm người thuê/chủ nhà, chi phí đi lại (xe, bảo hiểm xe, bảo dưỡng), chi phí y tế, v.v... Quỹ Khẩn cấp cũng nằm trong phân loại này. Chi phí này vẫn là nền tảng của chân tháp.

Tiền an toàn (Safety Money-What-if Money) Mọi chuyện bất ngờ đều có thể xảy ra. Bạn muốn sự đảm bảo và chắc chắn. Bạn có thể tiết kiệm để chuyển nhà đến nơi an toàn hơn. Hay trang bị hệ thống an toàn cho ngôi nhà. Bạn cũng không muốn mức sống gia đình thay đổi nếu như chuyện xấu xảy ra với người tạo ra thu nhập. Phí bảo hiểm cho bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm bệnh hiểm nghèo, bảo hiểm thu nhập khi thương tật và các loại bảo hiểm khác nằm trong phân loại này. Nếu như bạn có các khoản nợ xấu, hãy ưu tiên tiết kiệm để trả hết nợ.

Tiền cho tự do (Freedom Money) - bạn đã có tự do để về hưu sớm và làm điều bạn muốn không? Khi đó bạn nên để dành cho về hưu trước. Một phần tiền trong phân loại này có thể được dùng để đem đến niềm vui hoặc sự thỏa mãn trong cuộc sống của bạn. Bạn có thể dùng tiền ở đây để đi du lịch, học lên cao hay là ăn món ăn yêu thích. Số tiền để dành cho ngôi nhà mơ ước của bạn cũng nằm trong phân loại này. Có người có thể dư dả hơn để dùng số tiền này cho việc xây dựng gia sản. Những khoản đầu tư rủi ro sử dụng tiền tự do cũng sẽ không ảnh hưởng đến gia đình nếu như có thua lỗ. 

Tiền quà tặng (Gift Money)- Bạn có thể tặng quà cho con bằng để dành cho con tiền đóng học phí đại học. Hay bạn có thể giúp đỡ cha mẹ hoặc người thân khi họ khó khăn. Quyên tặng cho tổ chức từ thiện mà bạn yêu thích cũng là quà tặng. rất nhiều người không đợi đến khi giàu mới tặng hay giúp đỡ người khác.

Tiền cho Ước mơ (Dream Money) - Bạn có thể dùng số tiền ở đây cho những ước mơ của mình: một chuyến du lịch mơ ước, sở thích hay món đồ giá trị mà bạn muốn.

Phân tích các nhu cầu tiền bạc là một cách giúp bạn hướng tới tự do tài chính. Bạn có thể tự quyết định bạn nên cất bao nhiêu tiền vào mỗi loại, thay đổi thứ tự ưu tiên hay mục tiêu thời gian đạt được.

Quay trở lại câu hỏi ở trên, mình hy vọng bạn đã có câu trả lời của riêng mình. Nếu tưởng tượng mỗi loại tiền là một cái xô nước, bạn muốn đổ đầy xô nước nào trước? 

Để cho rõ ràng hơn, bạn có thể nhìn vào hình minh họa các xô nước đựng tiền mà bạn có thể đổ vào:

Milky Way Retirement minh họa. 

Bạn đổ đầy xô nước Tiền sống sót trước rồi mới tới Tiền an toàn. Bạn tự quyết định thứ tự ưu tiên của các loại Tiền tự do, Tiền quà tặng hay Tiền ước mơ. 

Bạn có thể không đồng ý với trật tự các nhu cầu, nhưng tất cả chúng ta đều cần Tiền sống sót và Tiền an toàn. Khi chúng ta xây nhà, nền móng có chắc thì nhà mới xây càng cao được. Khi bạn có nền tảng vững chắc, bạn và gia đình có thể vượt qua sóng gió dễ dàng hơn. Khi các nhu cầu thiết yếu được đảm bảo, bạn có thể tự do làm những điều mình muốn.

Chúc các bạn sử dụng đồng tiền một cách khôn ngoan.

Ha Le, CRPC™

Milky Way Retirement 

Câu chuyện tháng 2/2023

 

You can read the February newsletter here.

Xin chào bạn,

Như đã hứa, câu chuyện tháng 2 này sẽ trả lời câu hỏi của một khách hàng, "Liệu tôi có nên mua I bonds không?"

Để trả lời rốt ráo câu hỏi này, bạn vẫn phải đọc một bài dài thoòng như thường lệ. 😉

Mấy bữa trước, mình có dịch một đoạn trong quyển sách "The Truth About Money- Everything You Need to Know About Money" ấn bản lần thứ 4 của tác giả Ric Edelman. Mình thích cách giải thích dễ hiểu của tác giả nên đã dịch ra một đoạn. Bạn có thể đọc bài này về Bonds và Stocks trước khi đọc tiếp vào I bonds. 

Bonds - dịch ra tiếng Việt là trái phiếu. Bonds là chứng khoán cố định.

Stocks- dịch ra tiếng Việt là cổ phiếu. Stocks là loại chứng khoán biến thiên. 

Mình xin phép giữ nguyên chữ "Bonds", "I bonds", "Stocks", "CDs" trong bài viết này để đỡ gây nhầm lẫn ngữ nghĩa. 

Investopedia 

Những điều cần biết trước khi quyết định mua I bonds

Theo Ric Edelman, bonds được nhà đầu tư dùng để đem lại mức thu nhập cố định. Chính phủ liên bang, hay tiểu bang hoặc doanh nghiệp cần vay vốn thì có thể phát hành Bonds. Người mua Bonds thực ra là người cho vay tiền, do đó, bên phát hành có nhiệm vụ phải trả lãi suất cố định và sau đó là trả lại tiền gốc khi đến hạn.

CDs - Certificate of Deposite - dịch qua tiếng Việt là chứng chỉ tiền gửi. Xét về bản chất, CDs cũng là Bonds bởi vì khi bạn mua chứng chỉ, tức là bạn đã cho ngân hàng vay số tiền ấy. Sau thời hạn ghi trên chứng chỉ, ngân hàng trả lại cho bạn tiền gốc và lãi suất.

I bonds cũng là bonds. 

Tính thanh khoản - The Street

Tính thanh khoản của I bonds

Khi bạn mua I bonds rồi thì trong vòng 12 tháng đầu, bạn không thể bán để lấy lại tiền. Do đó, trong năm đầu tiên này, I-bonds không có tính thanh khoản. Vì vậy, chỉ nên dùng số tiền mà bạn có thể không cần dùng đến trong 1 năm để mua I bonds.

I bonds có thời hạn 30 năm. Nếu bạn bán I bonds trước 5 năm thì bạn sẽ bị trừ lại 3 tháng lãi suất. 

Do đó, I bonds không nên là nơi để bạn cất tiền dự phòng khi khẩn cấp. 

Lãi suất của I bonds

I bonds là một trong các chứng khoán được phát hành bởi Chính phủ Mỹ, được phân loại là trái phiếu tiết kiệm. Bạn chỉ có thể mua được I bonds từ trang web Treasury Direct chấm gov. 

I bonds xuất phát từ chữ I cho inflation - lạm phát. I bonds là trái phiếu tiết kiệm liên kết với tỉ lệ lạm phát. Như vậy, bạn có thể yên tâm rằng giá trị của I bonds không đổi qua thời gian.

Lãi suất của I bonds là sự kết hợp của 2 loại lãi suất:

- một lãi suất cố định 30 năm được xác lập vào thời điểm bạn mua I bonds. Lãi suất cố định này không cao, chỉ từ 0% cho đến 0.5%. Lãi suất cố định hiện nay là 0.4%.

- một lãi suất biến thiên được thiết lập mỗi 6 tháng dựa theo sự thay đổi của Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI).

Bởi vì lãi suất lạm phát cho I bonds từ tháng 11 năm 2022 là 3.24% nên lãi suất tổng hợp của I bonds từ tháng 11 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023 là 6.89%. Bạn có thể xem cách tính của lãi suất kết hợp ở đây.

U.S Inflation Calculator

Để so sánh, CDs có kỳ hạn 6 tháng đang có lãi suất từ 3.8 đến 4.5%. Dựa vào con số lãi suất này, nhiều người thấy rằng I bonds hiện giờ tốt hơn CDs nhiều. Tuy nhiên, để so sánh chính xác thì không thể dựa vào chỉ một con số lãi suất được.

Thuế thu nhập tiểu bang

CDs và I bonds được đánh thuế khác nhau, do đó để so sánh chính xác, đồng dạng thì bạn cần tính tới taxable-equivalent yield -tỉ lệ chịu thuế tương đương của I bonds.

Bạn phải trả thuế thu nhập liên bang và tiểu bang cho lãi suất của CDs mà bạn nhận được mỗi năm trong khi lãi suất của I bonds được miễn thuế thu nhập tiểu bang.

Nếu như bạn sống ở tiểu bang có đánh thuế thu nhập thì I bonds được coi là tax-free (miễn thuế) trong khi CDs vẫn bị đánh thuế thu nhập tiểu bang-taxable. Như vậy, lãi suất 4.5% của CDs được coi là lãi suất trước thuế, trong khi lãi suất 6.89% của I bonds là lãi suất sau thuế.

Bảng Google Sheet mình chạy để so sánh CDs và I bonds

Mình sống ở tiểu bang Virginia, do đó mình sử dụng thuế suất của tiểu bang để tính. Với thu nhập hiện nay, thuế suất tiểu bang của mình là 5.75%. Lãi suất của I bonds hiện nay là 6.89%. Như vậy, khoản đầu tư trước thuế phải có lãi suất 7.31% thì mới tương đương với I bonds 6.89%.

Nói cách khác, CDs có kỳ hạn 6 tháng phải có lãi suất cao hơn 7.31% thì mới có lợi hơn I bonds. Trong tình hình hiện nay, I bonds có lợi hơn.

Cần lưu ý là lãi suất của I bonds sẽ được thiết lập mới mỗi 6 tháng. 

Nếu tháng 5 năm 2023 này, lãi suất của I bonds là 3.54% (mình lấy ví dụ này vì đây là lãi suất từ tháng 5 tới tháng 10 năm 2021 của I bonds), và lãi suất của CDs có kỳ hạn 6 tháng vẫn còn giữ mức 4.45% thì mình nên mua CDs vì taxable equivalent yield chỉ có 3.76%. Và bởi vì mình không thể bán I bonds trước 12 tháng, cho nên mình không thể nào linh động chuyển số tiền đó qua mua CDs được. Như vậy, ở kỳ hạn 6 tháng lần thứ hai này, mình nhận được lãi suất ít hơn so với mình mua CDs. Lần này CDs có lợi hơn.

Thuế thu nhập liên bang

Lãi suất từ I bonds sẽ bị đánh thuế thu nhập liên bang theo mức thuế thu nhập của bạn.

Nếu như thuế suất cận biên của bạn là 22% thì lợi nhuận bạn kiếm được từ I bonds cũng bị đánh thuế 22%.

Bạn được quyền chọn đóng thuế mỗi năm hoặc hoãn lại nhiều năm cho tới khi bạn bán I bonds.

Bạn có thể tránh đóng thuế thu nhập liên bang bằng cách dùng tiền thu hồi I bonds để chi trả cho các chi phí giáo dục bậc cao đạt chuẩn như học phí cao đẳng, lệ phí và máy tính. Như vậy, chúng ta sẽ hoãn đóng thuế cho đến khi nào chúng ta rút tiền ra.

Vì yếu tố này nên nhiều người cho rằng bạn nên dùng I bonds như là phương tiện tiết kiệm thuế và để dành tiền học phí cho con. Theo mình thấy thì I bonds chỉ nên được xem là một gói tiết kiệm bổ sung song song với các sản phẩm tài chính khác bởi vì chi phí ăn ở tại ký túc xá, chi phí đi lại và chi phí mua sách không được tính là chi phí giáo dục đạt chuẩn của I bonds. Do đó, nếu bạn dùng tiền từ I bonds để chi trả những khoản này, bạn sẽ phải đóng thuế trên lợi nhuận thu được từ I bonds.

Ngoài ra, để được miễn thuế lợi nhuận từ I bonds này khi dùng để đóng tiền học cho con, bạn phải thỏa mãn đầy đủ 6 điều kiện được liệt kê trong Treasury Direct. 

Để bài đỡ dài, mình chỉ liệt kê 3 yếu tố quan trọng nhất:

- Giới hạn thu nhập của năm

Số tiền này được IRS công bố mỗi năm. Năm 2023, nếu bạn có thu nhập trước thuế MAGI - modified adjusted gross income- thấp hơn $137,800 thì số tiền bạn rút ra từ I bonds để chi trả học phí sẽ được hoàn toàn miễn thuế.

Nếu bạn có thu nhập từ $137,801 đến $167,800, số tiền được miễn thuế sẽ giảm dần.

Nếu bạn có thu nhập nhiều hơn $167,800, bạn không được miễn thuế.

taxnotes

-Người phụ thuộc trên tờ khai thuế

Nếu như thu nhập MAGI của bạn thỏa mãn điều kiện, bạn cũng chỉ có thể dùng số tiền đó để chi trả học phí giáo dục bậc cao cho bạn, vợ/chồng bạn, con cái hoặc người mà bạn liệt kê là "người phụ thuộc" trong tờ khai thuế của bạn. 

Như vậy, ông bà sẽ không thể dùng tiền rút ra từ I bonds để chi trả cho học phí của cháu nếu như tên của cháu không nằm trên tờ khai thuế dưới phần "người phụ thuộc".

- Giới hạn độ tuổi vào thời điểm mua I Bonds

Người có tên trên I bonds dùng để đóng học phí phải từ 24 tuổi trở lên vào thời gian mua I bonds.

Mình thấy nhiều người được khuyên là nên mua I bonds cho tất cả thành viên trong gia đình, ví dụ như 2 người lớn, 2 em bé có 4 số SSN thì có thể mua được tối đa $40,000 I bonds. 

Tuy nhiên, với quy định về giới hạn độ tuổi này, nếu bạn mua I bonds cho con dưới 24 tuổi, tên của con trên I bonds đó, thì I bonds này sẽ không thỏa mãn điều kiện trên. Cho dù nhiều năm sau này, khi hơn 24 tuổi, con bán I bonds để dùng tiền đóng học phí thì con vẫn không được miễn thuế. 

Như vậy, nếu bạn muốn áp dụng lợi thế miễn thuế cho chi phí giáo dục này, bạn phải mua I bonds và đăng ký bằng tên của mình chứ không phải tên của con.

Toán không nói dối

Tóm lại, I bonds có phải là phương tiện tốt để tiết kiệm cho giáo dục không?

Mình vẫn phải dựa vào các con số để phán đoán.

Giả sử là mình bắt đầu mua I bonds vào năm 2011. Cứ mỗi 6 tháng là mình mua $2,500 I bonds không ngưng nghỉ, không thay đổi số tiền. Và mình dùng các lãi suất trong lịch sử của I bonds để tính toán.

Tất nhiên vẫn còn một số yếu tố biến thiên mà mình vẫn chưa tính được, nhưng con số này vẫn không chênh lệch nhiều lắm.

Bạn có thể nhìn vào hình mình chụp ra từ Google Sheet của mình.

Sau 11 năm, tổng số vốn mình bỏ ra là $55,000. Tổng giá trị I bonds mình có vào tháng 11 năm 2022 là $91,089. Có vẻ như đây là khoản đầu tư tốt.

Thế nhưng sau 11 năm, tỉ lệ lạm phát đã làm giảm đi sức mua của $55,000. Mình đã dùng máy tính CPI Inflation calculator trên mạng để tính thì $55,000 vào năm 2011 (để đơn giản nên mình đã gộp lại) thì tương đương với $74,716 vào năm 2023. Học phí cao đẳng cũng tăng mỗi năm. Và mình muốn số tiền mình tiết kiệm nhiều năm vẫn có giá trị tương đương để có thể không bị thiếu hụt học phí của con. 

Average annual Tuition from 2010 to 2020
Education Data 

Nếu như thuế suất năm 2023 của mình là 22%, thu nhập MAGI của mình dưới $137,800 vậy thì số tiền $91,086 từ I bonds có thể dùng để đóng tổng học phí 4 năm học cho con mình vào năm 2023 và hoàn toàn không phải đóng thuế liên bang. 

Mình chỉ giả định như vậy cho dễ đánh giá chứ học phí có thể sẽ ít hơn và bạn chỉ nên rút vừa đủ số tiền đóng học phí để được lợi thuế tối đa. Chẳng hạn như học phí $10,000 thì bạn chỉ cần bán I bonds vừa đủ số tiền đó thôi.

Nếu trừ $74,716 (tương đương với $55,000 vào năm 2011) thì mình lời $16,373 sau 11 năm. Không tệ, đúng không?

Nhưng nếu như mình không thỏa mãn điều kiện miễn thuế, thì mình phải đóng số tiền thuế là $6,840 cho 11 năm hoãn thuế. Vậy mình vẫn còn lời $9,533.

Điều này vẫn tốt.

Thế nhưng nhìn lại, mình đã quên 2 điều.

Mình không thể rút toàn bộ $91,089 này bởi vì mình không được bán I-bonds mà mình mua và giữ chưa được một năm. Như vậy mình chỉ có thể bán các I bonds mình mua trước tháng 5 năm 2022, tức là mình có thể rút ra khoảng $72,958 - giá trị của I bonds vào tháng 11 năm 2021. Số tiền này còn ít hơn số tiền $74,716 là giá trị thực của $55,000 sau 11 năm.

Điều thứ hai, các I bonds mình bán mà chưa đủ 5 năm sẽ bị trừ ngược lại 3 tháng lãi suất. Mình chưa tính được cụ thể là bao nhiêu sẽ bị trừ ra từ $72,958 này.

Như vậy, nếu bạn bỏ lơ lạm phát, bạn sẽ thấy mình có lời.

Nhưng nếu tính lạm phát vào, bạn sẽ thấy mình không có lời gì cả. 

Tỉ lệ lạm phát được coi như là tên ăn cướp làm tiền của bạn mất giá trị. Nhiệm vụ của I bonds cũng chỉ là để bảo vệ tiền mà bạn để dành không bị mất giá trị mà thôi. 

Và đúng là I bonds chỉ nên dùng để tiết kiệm tiền học phí cho con để tiết kiệm tiền thuế. Còn nếu bạn dùng nó để cất tiền về hưu thì số tiền của bạn sẽ bị 2 con thú ăn tạp là tỉ lệ lạm phát và thuế ngoạm gần hết.

Nếu như bạn không biết mình nên đầu tư vào đâu, I bonds có thể là một lựa chọn tạm ổn để giữ tiền nhàn rỗi của bạn không bị mất giá trị. Nhưng chỉ khi nào bạn mua và duy trì I bonds trên 10 năm thì mới có thể phát huy được lãi suất kép trong I bonds mà thôi. Với mình, tất cả các khoản đầu tư cần được duy trì ít nhất 10 năm để lãi suất kép có thời gian làm cho tiền của bạn tăng trưởng.

Tất nhiên, bạn có thể không muốn rút một số tiền lớn như mình đã làm. Rút số tiền nhỏ vừa đủ cho học phí của con mỗi năm có thể giúp bạn được miễn thuế tối đa, và việc này cũng cần tính toán chiến lược.

Bạn có thể dùng đường dẫn Google sheet này của mình để nhìn các con số cho rõ hơn. Bạn có thể copy về Google sheet của bạn và thay đổi các con số bạn muốn. 

Mình hy vọng bài viết dài dòng đầy số liệu của mình có thể giúp bạn tự quyết định được liệu có nên mua I bonds không và dùng cho việc gì.

Nếu bạn có câu hỏi hoặc góp ý, cứ thoải mái nhắn tin hoặc gọi điện cho mình nhe.

HaLe, CRPC™

Milky Way Retirement

P/S: Bấm vào đây để mỗi tháng nhận được Câu chuyện như thế này nhé.